🔵14+1 κυβερνητικοί ισχυρισμοί για τα Επαγγελματικά Ταμεία, 14+1 απαντήσεις υπέρ της δημόσιας Κοινωνικής Ασφάλισης

Η κυβερνητική παρουσίαση του νομοσχεδίου επιχειρεί να εμφανίσει τα Επαγγελματικά Ταμεία ως μια «αθώα» συμπληρωματική επιλογή για τους εργαζόμενους. Ωστόσο, το ίδιο το κείμενο του υπουργείου αναδεικνύει ότι στόχος είναι η συστηματική ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα, η επέκταση των ΤΕΑ και των νέων ασφαλιστικών προϊόντων, η παροχή γενναίων φορολογικών κινήτρων και η διοχέτευση αποθεματικών στην αγορά κεφαλαίου.

Η κυβέρνηση παρουσίασε το νέο νομοσχέδιο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) μέσα από ένα κείμενο με 14+1 ερωτήσεις και απαντήσεις, επιχειρώντας να πείσει ότι πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που διευρύνει τις επιλογές των εργαζομένων και ενισχύει τη συνταξιοδοτική τους προστασία.

Πίσω όμως από τις εύηχες διατυπώσεις περί «ευελιξίας», «επιλογών», «φορητότητας» και «πρόσθετων παροχών» κρύβεται μια βαθύτερη πολιτική επιλογή: η σταδιακή μετατόπιση της κοινωνικής ασφάλισης από το δημόσιο, αναδιανεμητικό σύστημα προς τα κεφαλαιοποιητικά σχήματα, όπου η σύνταξη παύει να αποτελεί κοινωνικό δικαίωμα και μετατρέπεται σε ατομική επένδυση.

Το νομοσχέδιο δεν αφορά απλώς τη λειτουργία των ΤΕΑ. Αποτελεί συνέχεια της ίδρυσης του ΤΕΚΑ και εντάσσεται στη στρατηγική οικοδόμησης ενός πολυπυλωνικού ασφαλιστικού συστήματος, όπου ολοένα μεγαλύτερο μέρος της συνταξιοδοτικής προστασίας θα εξαρτάται από τις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Ακολουθούν οι 14+1 κυβερνητικοί ισχυρισμοί και η απάντηση που οφείλει να δώσει το εργατικό και συνταξιουχικό κίνημα.

1. «Η επαγγελματική ασφάλιση είναι απλώς ένας συμπληρωματικός πυλώνας»

Αυτός είναι ίσως ο πιο συχνός κυβερνητικός ισχυρισμός. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Σε όλες σχεδόν τις χώρες όπου αναπτύχθηκαν οι κεφαλαιοποιητικοί πυλώνες, το επόμενο βήμα ήταν η συρρίκνωση της δημόσιας ασφάλισης. Δεν είναι τυχαίο ότι το ίδιο το υπουργείο χαρακτηρίζει ως πρώτο πυλώνα όχι μόνο τον e-ΕΦΚΑ αλλά και το ΤΕΚΑ, δηλαδή ένα κεφαλαιοποιητικό σύστημα ατομικών λογαριασμών. Έτσι αλλοιώνεται σταδιακά ακόμη και η έννοια της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης. Η κοινωνική ασφάλιση δεν μπορεί να στηρίζεται στην ατομική αποταμίευση αλλά στην αλληλεγγύη των γενεών.

2. «Το νομοσχέδιο προσφέρει περισσότερες επιλογές»

Η κυβέρνηση μιλά για «περισσότερες δυνατότητες». Δεν εξηγεί όμως ότι οι επιλογές αυτές αφορούν κυρίως τις ασφαλιστικές εταιρείες, τις τράπεζες και τους διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων.

Το νομοσχέδιο δημιουργεί νέα ασφαλιστικά προϊόντα, επεκτείνει τα Ανοιχτά ΤΕΑ, εισάγει νέα ομαδικά συνταξιοδοτικά συμβόλαια, αυξάνει τα φορολογικά κίνητρα.

Αντίθετα, δεν προβλέπει ούτε ένα ευρώ αύξηση στις δημόσιες συντάξεις. Δεν αποκαθιστά τις μνημονιακές απώλειες. Δεν επαναφέρει τη 13η και 14η σύνταξη. Δεν αλλάζει τα ποσοστά αναπλήρωσης.

Αυτό αποδεικνύει ότι η προτεραιότητα της κυβέρνησης δεν είναι η ενίσχυση του δημόσιου ασφαλιστικού αλλά η ανάπτυξη της αγοράς επαγγελματικής ασφάλισης.

3. «Η μεταρρύθμιση είναι αναγκαία λόγω του δημογραφικού»

Το δημογραφικό χρησιμοποιείται ξανά ως επιχείρημα για την ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης. Όμως το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται με χρηματιστηριακές επενδύσεις.

Αντιμετωπίζεται με σταθερή και πλήρη εργασία, ουσιαστικές αυξήσεις μισθών, καταπολέμηση της ανεργίας και της ακρίβειας, στήριξη της οικογένειας, δημόσιες επενδύσεις, κοινωνική στεγαστική πολιτική, ενίσχυση της κρατικής χρηματοδότησης της κοινωνικής ασφάλισης.

Η γήρανση του πληθυσμού δεν αποτελεί επιχείρημα υπέρ των ιδιωτικών πυλώνων αλλά υπέρ ενός ακόμη ισχυρότερου δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος.

4. «Η κύρια ασφάλιση δεν επηρεάζεται»

Τυπικά μπορεί να ισχύει. Πολιτικά όμως όχι. Όταν οι φοροαπαλλαγές, οι κρατικές διευκολύνσεις, η νομοθετική δραστηριότητα, οι εποπτικοί μηχανισμοί, κατευθύνονται προς τον δεύτερο πυλώνα, τότε αντικειμενικά αποδυναμώνεται ο πρώτος.

Το ερώτημα είναι απλό: Γιατί τα ίδια δισεκατομμύρια φορολογικών κινήτρων δεν κατευθύνονται στην αύξηση των δημόσιων συντάξεων;

5. Η σύνταξη μετατρέπεται σε εργοδοτική παροχή

Το νομοσχέδιο συνδέει ακόμη περισσότερο τη συμπληρωματική σύνταξη με την επιχείρηση. Έτσι δημιουργούνται εργαζόμενοι πολλών ταχυτήτων. Άλλος θα έχει ισχυρό εργοδότη και υψηλές εισφορές. Άλλος θα εργάζεται σε μικρή επιχείρηση χωρίς ουσιαστικές παροχές. Άλλος δεν θα έχει καθόλου πρόσβαση.

Η κοινωνική ασφάλιση όμως δεν μπορεί να εξαρτάται από το μέγεθος ή την οικονομική ισχύ της επιχείρησης. Είναι καθολικό κοινωνικό δικαίωμα.

6. Τα Ανοιχτά ΤΕΑ δεν είναι «διευκόλυνση»

Είναι ο μηχανισμός μαζικής εξάπλωσης των κεφαλαιοποιητικών ταμείων. Με τα Ανοιχτά ΤΕΑ επιχειρείται να ενταχθούν ακόμη και μικρές επιχειρήσεις, επαγγελματικοί σύλλογοι και ελεύθεροι επαγγελματίες σε επενδυτικά σχήματα. Ο πραγματικός στόχος είναι η μαζικοποίηση του δεύτερου πυλώνα.

7. Η μικρή επιχείρηση γίνεται πελάτης της ασφαλιστικής αγοράς

Η κυβέρνηση παρουσιάζει τα Ανοιχτά ΤΕΑ ως βοήθεια προς τις μικρές επιχειρήσεις. Στην πραγματικότητα δημιουργεί μια νέα αγορά εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων που μέχρι σήμερα βρίσκονταν αποκλειστικά στη δημόσια ασφάλιση.

8. Η «ευελιξία» σημαίνει μεγαλύτερη εμπορευματοποίηση

Το νομοσχέδιο μειώνει τις διαδικασίες, επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία και διευρύνει ακόμη και το outsourcing (ανάθεση εργασιών ή υπηρεσιών σε εξωτερικό συνεργάτη ή εξωτερική εταιρεία.)

Όμως η σύνταξη δεν είναι χρηματοοικονομικό προϊόν. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους εταιρικής διαχείρισης και επενδυτικής απόδοσης.

9. Τα φορολογικά κίνητρα πληρώνονται από όλους

Οι μεγάλες φοροαπαλλαγές παρουσιάζονται ως όφελος. Στην πραγματικότητα αποτελούν δημόσια επιδότηση των κεφαλαιοποιητικών σχημάτων. Το κράτος στερείται φορολογικά έσοδα για να ενισχύσει ιδιωτικά συνταξιοδοτικά προϊόντα, ενώ επικαλείται δημοσιονομικούς περιορισμούς όταν πρόκειται για τις δημόσιες συντάξεις.

10. Η κυβέρνηση δεν εγγυάται καμία σύνταξη

Στην απάντηση του υπουργείου αναφέρεται ξεκάθαρα ότι το τελικό ποσό εξαρτάται από τις επενδυτικές αποδόσεις. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση. Ο ασφαλισμένος αναλαμβάνει ο ίδιος τον επενδυτικό κίνδυνο. Οι κρίσεις των αγορών, ο πληθωρισμός και οι χρηματιστηριακές απώλειες μεταφέρονται τελικά στον εργαζόμενο.

11. Η υγεία μετατρέπεται σε ασφαλιστικό προϊόν

Αντί να ενισχύεται το Εθνικό Σύστημα Υγείας, το νομοσχέδιο συνδέει τα ΤΕΑ με ιδιωτικά προγράμματα υγείας. Δημιουργείται ακόμη ένα πεδίο εμπορευματοποίησης κοινωνικών δικαιωμάτων.

12. Οι ασφαλιστικές εταιρείες αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο ρόλο

Η δημιουργία των ΟΑΠΕΣ δεν είναι τεχνική αλλαγή. Είναι η θεσμική είσοδος των ασφαλιστικών εταιρειών στην αγορά της επαγγελματικής συνταξιοδότησης με ίδιους φορολογικούς όρους και ίδια κίνητρα με τα ΤΕΑ.

13. Η φορητότητα δεν λύνει το βασικό πρόβλημα

Η κυβέρνηση διευκολύνει τη μεταφορά λογαριασμών από προϊόν σε προϊόν. Δεν απαντά όμως στο ουσιαστικό ερώτημα: Γιατί η σύνταξη να εξαρτάται από διαφορετικά επενδυτικά προϊόντα και όχι από ένα ισχυρό δημόσιο σύστημα που εγγυάται ίσα δικαιώματα για όλους;

14. Η διαφάνεια δεν καταργεί τον επενδυτικό κίνδυνο

Ακόμη και η αυστηρότερη εποπτεία δεν μπορεί να εγγυηθεί αποδόσεις. Καμία Τράπεζα της Ελλάδος δεν μπορεί να αποτρέψει μια διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση. Η ασφαλέστερη σύνταξη είναι αυτή που εγγυάται το δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και όχι οι αγορές κεφαλαίου.

+1. Το πραγματικό διακύβευμα

Το τελευταίο σημείο του κυβερνητικού κειμένου είναι ίσως και το πιο αποκαλυπτικό. Ως βασικό όφελος προβάλλεται η συσσώρευση επενδυτικών κεφαλαίων, η διοχέτευση ρευστότητας στην οικονομία και η ενίσχυση της αγοράς. Δηλαδή τα χρήματα των εργαζομένων αντιμετωπίζονται ως κεφάλαια προς επένδυση και όχι ως κοινωνικός πόρος που πρέπει να εξασφαλίζει αξιοπρεπείς συντάξεις. Αυτό ακριβώς αποκαλύπτει τον πραγματικό χαρακτήρα της μεταρρύθμισης. Δεν πρόκειται για μεταρρύθμιση υπέρ των συνταξιούχων. Πρόκειται για μεταρρύθμιση υπέρ της αγοράς κεφαλαίου.

Η απάντηση του εργατικού και συνταξιουχικού κινήματος

Η κοινωνική ασφάλιση δεν είναι χρηματοοικονομικό προϊόν ούτε ατομική επένδυση. Είναι θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα, που κατακτήθηκε με δεκαετίες αγώνων και στηρίζεται στην αλληλεγγύη των γενεών.

Η πραγματική μεταρρύθμιση που έχει ανάγκη η χώρα δεν είναι η επέκταση των επαγγελματικών ταμείων και των κεφαλαιοποιητικών πυλώνων. Είναι η ουσιαστική ανασυγκρότηση της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης: με γενναία κρατική χρηματοδότηση, αύξηση των κύριων και επικουρικών συντάξεων, κατάργηση όλων των μνημονιακών περικοπών και του σημερινού τρόπου υπολογισμού των συντάξεων, επαναφορά της 13ης και 14ης σύνταξης, ενίσχυση του ΕΦΚΑ με προσωπικό και πόρους και διασφάλιση αξιοπρεπών συντάξεων για όλους.

Η συζήτηση, επομένως, δεν είναι αν θα υπάρχουν περισσότεροι «πυλώνες». Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος θα εγγυάται τη σύνταξη του αυριανού εργαζόμενου: το κοινωνικό κράτος ή οι χρηματοπιστωτικές αγορές. Για το εργατικό και συνταξιουχικό κίνημα, η απάντηση είναι σαφής. Η σύνταξη δεν μπορεί να αποτελεί επενδυτικό προϊόν. Πρέπει να παραμείνει κατοχυρωμένο δημόσιο κοινωνικό δικαίωμα.

🔗Τα Νέα των Συνταξιούχων
🔴Grosso Pliatsikofication.17: Μητσοτάκης και Κεραμέως επιταχύνουν την ιδιωτικοποίηση της Κοινωνικής Ασφάλισης και των Συντάξεων με το νέο ν/σ για τα επαγγελματικά ταμεία