🔴ΠΕΣΕΚ: Οι τράπεζες δεν είναι ευεργέτες. Ο ελληνικός λαός δεν τους χρωστά, του χρωστούν! Κάτω τα χέρια από τη Δημόσια και Δωρεάν Παιδεία

Σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου με αντικείμενο τη δωρεά των συστημικών τραπεζών για την αναβάθμιση χώρων και κτιριακών υποδομών του ΕΚΠΑ, του ΑΠΘ και του ΕΜΠ. Φωτογραφία: Γ.Τ. Πρωθυπουργού/Παπαμήτσος Δημήτρης (17 Ιούλη 2026)

Η Πανελλήνια Ένωση Συνταξιούχων Εκπαιδευτικών (ΠΕΣΕΚ) καταγγέλλει την προκλητική επικοινωνιακή φιέστα που στήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, πριν από λίγες ημέρες, από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, και την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, με αφορμή την ανακοίνωση της «δωρεάς» ύψους 160 εκατ. ευρώ για την ανακαίνιση των υποδομών του ΕΚΠΑ, του ΑΠΘ και του ΕΜΠ, καθώς και τη χρηματοδότηση του προγράμματος ανακαίνισης σχολικών μονάδων, από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες. Κυβέρνηση και τραπεζική ολιγαρχία, σε πλήρη σύμπλευση, επιχειρούν να παρουσιάσουν ως «κοινωνική προσφορά» και «εταιρική κοινωνική ευθύνη» εκείνο που στην πραγματικότητα αποτελεί μια καλά οργανωμένη επιχείρηση πολιτικού και κοινωνικού ξεπλύματος.

Ας μιλήσουμε με τη γλώσσα της αλήθειας: Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες δεν έγιναν ισχυρές από μόνες τους. Διασώθηκαν επανειλημμένα με δεκάδες δισ. ευρώ από τον κρατικό κορβανά, δηλαδή από το υστέρημα και τις θυσίες των συνταξιούχων, των εργαζομένων και συνολικά του ελληνικού λαού. Μιλάμε για τις ίδιες τράπεζες που σήμερα εμφανίζουν υπερκέρδη, αξιοποιούν το καθεστώς της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης που περιορίζει σημαντικά τη φορολογική τους επιβάρυνση, επιβάλλουν υπέρογκες τραπεζικές χρεώσεις, διατηρούν μεγάλα περιθώρια κέρδους από τα επιτόκια και συνεχίζουν να πρωταγωνιστούν, άμεσα ή μέσω εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (funds), στους πλειστηριασμούς και στην απώλεια της λαϊκής περιουσίας και κατοικίας. Και τώρα έρχονται να φορέσουν το κοστούμι που «ευεργέτη» της δημόσιας εκπαίδευσης, επιστρέφοντας ένα απειροελάχιστο μέρος των υπερκερδών τους. Δεν πρόκειται για γενναιοδωρία. Πρόκειται για μια επιχείρηση εξωραϊσμού της εικόνας τους και εξαγοράς κοινωνικής νομιμοποίησης.

Συναδέλφισσες, συνάδελφοι

Η υποχρηματοδότηση της Παιδείας είναι πολιτική επιλογή και της κυβέρνησης της ΝΔ, που έχει πάρει τη σκυτάλη από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Ακόμη πιο προκλητική, όμως, είναι η στάση της, η οποία πανηγυρίζει επειδή ιδιωτικοί τραπεζικοί όμιλοι αναλαμβάνουν να χρηματοδοτήσουν δημόσιες πανεπιστημιακές υποδομές. Αν πράγματι η κυβέρνηση ενισχύει, όπως διακηρύσσει, τη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση με επαρκείς κρατικούς πόρους, γιατί χρειάζονται οι τράπεζες να αναλαμβάνουν την ανακαίνιση των μεγαλύτερων πανεπιστημίων της χώρας και των σχολικών μονάδων που έχει αφήσει στην τύχη τους; Η συντήρηση, η αναβάθμιση και η ανάπτυξη των δημόσιων σχολείων και πανεπιστημίων αποτελούν συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας και πρέπει να χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από τον κρατικό προϋπολογισμό, τον οποίο στηρίζει ο ελληνικός λαός με τη φορολογία του.

Όταν το κράτος αποσύρεται από την υποχρέωσή του να χρηματοδοτεί επαρκώς τη δημόσια εκπαίδευση και υποκαθιστά τη δημόσια ευθύνη με χορηγίες και «δωρεές» τραπεζών και επιχειρηματικών ομίλων, μετατρέπει σταδιακά τη δημόσια και δωρεάν Παιδεία από κοινωνικό αγαθό σε πεδίο επιχειρηματικής προβολής και ιδιωτικής επιρροής. Έτσι, τα δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα καθίστανται ολοένα και πιο εξαρτημένα από ιδιωτικά συμφέροντα, ενώ διαμορφώνονται οι όροι ώστε το σχολείο και το πανεπιστήμιο να λειτουργούν με κριτήριο τις απαιτήσεις της αγοράς και όχι τις μορφωτικές ανάγκες της κοινωνίας και της νέας γενιάς, των εγγονών μας.

Δεν είναι τυχαίο ότι την ίδια περίοδο που διαφημίζονται οι τραπεζικές «δωρεές», η κυβέρνηση επιταχύνει την πολιτική της εμπορευματοποίησης της εκπαίδευσης, επεκτείνει τις Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), αντιμετωπίζει τα πανεπιστήμια με όρους αγοράς και επιδιώκει, μέσω της αναθεώρησης του Άρθρου 16 του Συντάγματος, να κατοχυρώσει συνταγματικά την ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, για να θωρακίσει την αντιλαϊκή και αντιεκπαιδευτικη της πολιτική στην πράξη. Η επιλογή αυτή δεν αποτελεί μια αποσπασματική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, αλλά μέρος μιας συνολικής στρατηγικής που μετατρέπει τη γνώση σε εμπόρευμα και την εκπαίδευση σε πεδίο επενδυτικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Δεν είναι, όμως, μόνο η κυβέρνηση που φέρει την ευθύνη για αυτή την πορεία. Και τα υπόλοιπα κόμματα του λεγόμενου αστικού τόξου, παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους, αποδέχονται την ίδια στρατηγική κατεύθυνση, αντιμετωπίζοντας τη δημόσια εκπαίδευση ως πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας. Είτε με την ψήφο τους είτε με τη στάση τους, στηρίζουν ή νομιμοποιούν πολιτικές που αποδυναμώνουν τον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της Παιδείας, διευρύνουν το ρόλο των ιδιωτικών συμφερόντων και παρουσιάζουν ως «εκσυγχρονισμό» επιλογές που υπηρετούν τις ανάγκες της αγοράς και όχι το δικαίωμα όλων σε ποιοτική δημόσια εκπαίδευση.

«Νόμος και Τάξη» αντί για ουσιαστική στήριξη της δημόσιας εκπαίδευσης

Στη συνάντηση Μητσοτάκη-Ζαχαράκη και τραπεζιτών, εξίσου αποκαλυπτικές ήταν οι δηλώσεις του πρωθυπουργού περί μιας «καινούργιας μέρας χωρίς καταλήψεις». Για ακόμη μία φορά, η κυβέρνηση επιχειρεί να ταυτίσει την αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου με την καταστολή, την περιστολή των δημοκρατικών δικαιωμάτων, τις ελεγχόμενες εισόδους, τις κάμερες και την αστυνόμευση. Το δημόσιο πανεπιστήμιο δεν αναβαθμίζεται με επικοινωνιακές φιέστες, αστυνομικά μέτρα και αυταρχισμό. Αναβαθμίζεται με γενναία κρατική χρηματοδότηση, με μόνιμο εκπαιδευτικό, διοικητικό και τεχνικό προσωπικό, με σύγχρονες και ασφαλείς υποδομές, με πραγματική φοιτητική μέριμνα, δημόσιες φοιτητικές εστίες, δωρεάν σίτιση και στέγαση και με την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών.

Ως συνταξιούχοι εκπαιδευτικοί, που αφιερώσαμε τη ζωή μας στη δημόσια εκπαίδευση, δηλώνουμε ξεκάθαρα ότι η Παιδεία  δεν είναι εμπόρευμα. Αποτελεί κοινωνικό δικαίωμα και δημόσιο αγαθό. Δεν μπορεί να εξαρτάται από τις «φιλανθρωπίες» των τραπεζών ούτε να μετατρέπεται σε εργαλείο εταιρικής κοινωνικής ευθύνης εκείνων που συσσώρευσαν τεράστια κέρδη από τη λεηλασία του λαϊκού εισοδήματος. Οι τράπεζες δεν μπορούν να αγοράσουν κοινωνική νομιμοποίηση με ψίχουλα από τα υπερκέρδη τους.

Απαιτούμε:
• Γενναία αύξηση της δημόσιας χρηματοδότησης της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες, αποκλειστικά από τον κρατικό προϋπολογισμό.
• Σύγχρονες, ασφαλείς σχολικές και πανεπιστημιακές υποδομές χωρίς εξάρτηση από ιδιώτες χορηγούς.
• Μαζικές προσλήψεις μόνιμου εκπαιδευτικού, διοικητικού και τεχνικού προσωπικού.
• Ουσιαστική ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας, της δωρεάν στέγασης, της δωρεάν σίτισης και των δημόσιων φοιτητικών εστιών.
• Φορολόγηση των υπερκερδών των τραπεζών, κατάργηση των προκλητικών φορολογικών προνομίων του.
• Πλήρη προστασία της λαϊκής κατοικίας και τερματισμό των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας από τράπεζες και funds.
• Υπεράσπιση του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα της εκπαίδευσης απέναντι στην εμπορευματοποίηση, τις Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), την ιδιωτικοποίηση και κάθε προσπάθεια αναθεώρησης του Άρθρου 16 του Συντάγματος.

Ως ΠΕΣΕΚ θα βρισκόμαστε πάντα απέναντι σε κάθε πολιτική που υπονομεύει τη δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση, μετατρέπει τη γνώση σε εμπόρευμα, παραδίδει δημόσιες λειτουργίες στα ιδιωτικά συμφέροντα και επιχειρεί να βαφτίσει «κοινωνική προσφορά» όσα ο ελληνικός λαός έχει ήδη πληρώσει πολλαπλάσια. Οι τράπεζες δεν είναι ευεργέτες. Ο ελληνικός λαός δεν τους χρωστά. Του χρωστούν. Η δημόσια και δωρεάν Παιδεία δεν χαρίζεται στους τραπεζίτες. Ανήκει στο λαό, αποτελεί κοινωνικό αγαθό και είναι αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση του κράτους.

Αθήνα, 19-07-26

Για το Δ.Σ.

Ο πρόεδρος Γρηγόρης Καλομοίρης

Ο γενικός γραμματέας Σταμάτης Νικολάου

🔗Εδώ για την ανακοίνωση σε μορφή pdf.