🔴Grosso Pliatsikofication.22: Ψηφίστηκε το ν/σ για τα επαγγελματικά ταμεία, τη χρηματοπιστωτικοποίηση της Κοινωνικής Ασφάλισης

Στις 27 Αυγούστου 2026, ψηφίστηκε από την κυβερνητική πλειοψηφία της ΝΔ στη Βουλή το νομοσχέδιο Κεραμέως για τα επαγγελματικά ταμεία, με το χαρακτηριστικό τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης και άλλες διατάξεις». Tα κόμματα της αντιπολίτευσης τοποθετήθηκαν αρνητικά ή με επιφυλάξεις, με το ΚΚΕ, το ΣΥΡΙΖΑ, τη «Νίκη» και την «Πλεύση Ελευθερίας να έχουν καταψηφίσει ήδη κατά την επεξεργασία στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων, ενώ το ΠΑΣΟΚ και η «Ελληνική Λύση» είχαν επιφυλαχθεί για την τελική τους στάση. 

Από το Γιώργη Χρήστου*

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, φρόντισε να «χρυσώσει το χάπι» για ένα ακόμη αντιασφαλιστικό νόμο της κυβέρνησης Μητσοτάκη, μιλώντας  για «περισσότερες δυνατότητες», «φορολογικά κίνητρα», «προστασία» και «φορητότητα» των ασφαλιστικών δικαιωμάτων.

Μάλιστα, ισχυρίστηκε ότι ο δεύτερος πυλώνας λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη δημόσια ασφάλιση και ότι το νομοσχέδιο δίνει στον εργαζόμενο τη δυνατότητα να αποταμιεύσει κάτι επιπλέον για το μέλλον του.

Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που η κυβερνητική ρητορική προσπαθεί να κρύψει πίσω από τις λέξεις «επιλογή», «ευελιξία» και «σύγχρονο πλαίσιο»: τα χρήματα των εργαζομένων μπαίνουν όλο και περισσότερο στη λογική της επένδυσης και της αγοράς.  Και αυτό δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι πολιτική επιλογή. 

Η «δεύτερη σύνταξη» και ο λογαριασμός που θα πληρώσει ο εργαζόμενος

Το νέο πλαίσιο ενισχύει τον δεύτερο πυλώνα της ασφάλισης, διευρύνοντας τις δυνατότητες λειτουργίας Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και ομαδικών επαγγελματικών συνταξιοδοτικών προϊόντων, ενώ προβλέπει φορολογικά κίνητρα και μεγαλύτερη ευελιξία στη συμμετοχή. Η κυβέρνηση της ΝΔ το βαφτίζει «περισσότερες επιλογές».

Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που κάνει είναι να ενισχύει ένα μηχανισμό στον οποίο η μελλοντική συνταξιοδοτική παροχή συνδέεται όλο και περισσότερο με την ατομική αποταμίευση και την επενδυτική διαχείριση.

Και εδώ αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα. Γιατί άλλο πράγμα είναι η δημόσια Κοινωνική Ασφάλιση, που στηρίζεται στη συλλογική ευθύνη και στην αλληλεγγύη των γενεών, και άλλο ένα σύστημα όπου τα χρήματα του εργαζόμενου επενδύονται και η τελική απόδοση εξαρτάται από την πορεία των αγορών.

Ο εργαζόμενος αποκτά έναν «ατομικό κουμπαρά». Αλλά ο κουμπαράς αυτός δεν βρίσκεται κάτω από το στρώμα. Μπαίνει στην αγορά. Και ό,τι μπαίνει στην αγορά έχει απόδοση όταν η αγορά ανεβαίνει, αλλά έχει και κίνδυνο όταν η αγορά πέφτει..

Η κυβέρνηση ανακαλύπτει την «επιλογή» την ώρα που οι μισθοί και συντάξεις
δε φτάνουν

Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη πολιτική ειρωνεία. Η κυβέρνηση λέει στον εργαζόμενο ότι του προσφέρει τη δυνατότητα να αποταμιεύσει περισσότερο για τη σύνταξή του. Μόνο που για εκατομμύρια εργαζομένους και συνταξιούχους η πραγματικότητα είναι ότι ο μισθός και η σύνταξη έχει εξανεμιστεί πολύ πριν τελειώσει ο μήνας. Όταν το εισόδημα πιέζεται από την ακρίβεια, το ενοίκιο, την ενέργεια και τα καθημερινά έξοδα, η «επιλογή» της πρόσθετης αποταμίευσης δεν είναι ακριβώς η ίδια για έναν υψηλόμισθο εργαζόμενο και για έναν εργαζόμενο που παλεύει να βγάλει το μήνα.

Έτσι η «ελευθερία επιλογής» κινδυνεύει να γίνει ένα ακόμη κοινωνικό φίλτρο: όποιος έχει τη δυνατότητα, θα μπορεί να αγοράζει περισσότερη συνταξιοδοτική ασφάλεια· όποιος δεν έχει, θα πρέπει να αρκεστεί σε ό,τι του εξασφαλίζει ο δημόσιος πυλώνας. Και αντί η κυβέρνηση να απαντήσει στην ανεπάρκεια των δημόσιων συντάξεων με ισχυρότερη δημόσια Κοινωνική Ασφάλιση, προτείνει στον εργαζόμενο να συμπληρώσει μόνος του το κενό. Αυτό δεν είναι ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας. Είναι μεταφορά της ευθύνης από το κράτος στον ασφαλισμένο.

Και κάπου εδώ εμφανίζονται οι τράπεζες, οι ασφαλιστικές και τα επενδυτικά κεφάλαια

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της ιστορίας. Γιατί αν οι εργαζόμενοι αποταμιεύουν, κάποιος θα διαχειρίζεται αυτά τα χρήματα. Και το ίδιο το κυβερνητικό αφήγημα δεν το κρύβει: μιλά για συγκέντρωση επενδυτικών κεφαλαίων, διοχέτευση ρευστότητας στην οικονομία, μακροπρόθεσμη αποταμίευση και ανάπτυξη του χρηματοοικονομικού κλάδου. 

Να λοιπόν η ουσία. Οι εισφορές και οι αποταμιεύσεις των εργαζομένων μετατρέπονται σε ένα τεράστιο απόθεμα κεφαλαίων που μπορεί να αξιοποιηθεί από την αγορά.

Οι εργαζόμενοι βάζουν τα χρήματα. Οι χρηματοπιστωτικοί μηχανισμοί τα διαχειρίζονται. Οι επενδύσεις αναζητούν αποδόσεις. Και ο ασφαλισμένος περιμένει στο τέλος να δει τι σύνταξη θα πάρει. Αυτό είναι το μοντέλο που παρουσιάζεται ως «σύγχρονο», δεν είναι είναι κεραυνός εν αιθρία και δεν ξεκίνησε από την Κεραμέως.

Είναι αποτέλεσμα μιας πορείας δεκαετιών, στην οποία κυβερνήσεις διαφορετικών κομμάτων προχώρησαν σε διαδοχικές αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα, περιορίζοντας σταδιακά την αποκλειστική ευθύνη του δημόσιου πυλώνα και ενισχύοντας τους συμπληρωματικούς μηχανισμούς.

Η κυβέρνηση της ΝΔ συνεχίζει αυτή την πορεία και την πηγαίνει ένα βήμα παρακάτω. Το ΤΕΚΑ αποτέλεσε σημαντικό σταθμό στην επέκταση της κεφαλαιοποιητικής λογικής.

Τώρα έρχεται η ενίσχυση των επαγγελματικών ταμείων και των συμπληρωματικών συνταξιοδοτικών προϊόντων.

Το ένα κομμάτι συμπληρώνει το άλλο. Και το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα ασφαλιστικό σύστημα όπου η δημόσια σύνταξη παραμένει ο πρώτος πυλώνας, αλλά γύρω της αναπτύσσεται ένας ολοένα μεγαλύτερος ιδιωτικός και επαγγελματικός μηχανισμός αποταμίευσης και επένδυσης. 

Από κοινωνικό δικαίωμα σε ατομική επενδυτική υπόθεση

Εδώ βρίσκεται η μεγάλη πολιτική διαφορά. Η δημόσια Κοινωνική Ασφάλιση βασίζεται στην ιδέα ότι η κοινωνία έχει συλλογική ευθύνη να προστατεύσει τον άνθρωπο όταν γεράσει, όταν αρρωστήσει ή όταν δεν μπορεί πλέον να εργαστεί.

Το κεφαλαιοποιητικό μοντέλο μετακινεί το κέντρο βάρους. Ο ασφαλισμένος καλείται να συγκεντρώσει ατομικό κεφάλαιο. Να αποταμιεύσει. Να επενδύσει. Να περιμένει απόδοση. Και τελικά να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος του κινδύνου. Αυτό είναι το πραγματικό περιεχόμενο της περίφημης «ατομικής επιλογής».

Και είναι ακριβώς εδώ που η κυβερνητική προπαγάνδα περί «περισσότερων δυνατοτήτων» αποκαλύπτεται ως μισή αλήθεια. Περισσότερες δυνατότητες για εκείνον που μπορεί να πληρώσει. Περισσότερη αγορά μέσα στην ασφάλιση. Περισσότερα κεφάλαια προς επένδυση. Και μεγαλύτερη ατομική ευθύνη για τον εργαζόμενο. Η σύνταξη δεν είναι χρηματιστηριακό προϊόν

Η κυβέρνηση μπορεί να επιμένει ότι ο δεύτερος πυλώνας είναι «προαιρετικός» και συμπληρωματικός. Αυτό όμως δεν απαντά στο πολιτικό ζήτημα. Γιατί το ερώτημα δεν είναι μόνο αν σήμερα υποχρεώνεται ο εργαζόμενος να συμμετάσχει. Το ερώτημα είναι ποιο ασφαλιστικό σύστημα οικοδομούμε για το αύριο. Ένα σύστημα στο οποίο το κράτος εγγυάται μια ισχυρή και αξιοπρεπή σύνταξη; Ή ένα σύστημα στο οποίο η δημόσια σύνταξη σταδιακά δεν επαρκεί και ο εργαζόμενος θα πρέπει να αγοράζει μόνος του το υπόλοιπο της ασφαλιστικής του προστασίας;

Η απάντηση της κυβέρνησης γίνεται ολοένα πιο καθαρή. Και γι' αυτό το νομοσχέδιο της 27ης Αυγούστου δεν είναι μια «τεχνική μεταρρύθμιση». Είναι πολιτική επιλογή υπέρ της περαιτέρω χρηματοπιστωτικοποίησης της Κοινωνικής Ασφάλισης. 

Το «Grosso Pliatsikofication» της Κοινωνικής Ασφάλισης

Κάτω από τις εύηχες εκφράσεις περί «ευρωπαϊκής στρατηγικής», «μακροπρόθεσμης αποταμίευσης», «συμπληρωματικής προστασίας» και «περισσότερων επιλογών» κρύβεται κάτι πολύ πιο απλό: Η κυβέρνηση θέλει να πείσει τον εργαζόμενο ότι η σύνταξή του είναι προσωπική του υπόθεση.

Ότι αν η δημόσια σύνταξη δεν φτάνει, πρέπει να αποταμιεύσει. Αν δεν αποταμιεύσει, φταίει ο ίδιος. Αν η επένδυση δεν αποδώσει, υπάρχει ο «επενδυτικός κίνδυνος».  Και αν οι ασφαλιστικές, οι τράπεζες και οι διαχειριστές κεφαλαίων κερδίζουν από τη διαχείριση αυτών των χρημάτων, αυτό παρουσιάζεται ως «ανάπτυξη της οικονομίας».

Αυτό είναι το πραγματικό «Grosso Pliatsikofication» της Κοινωνικής Ασφάλισης: πρώτα μετατρέπεις το κοινωνικό δικαίωμα σε ατομική υπόθεση και μετά μετατρέπεις την ατομική υπόθεση σε επενδυτικό προϊόν.

Και κάπως έτσι, η κυβέρνηση της ΝΔ δεν λέει πλέον στον εργαζόμενο μόνο «δούλεψε για να πάρεις σύνταξη». Του λέει: δούλεψε, πλήρωσε εισφορές, αποταμίευσε επιπλέον, επένδυσε και... βλέπουμε τι θα πάρεις.

Μόνο που η σύνταξη δεν μπορεί να είναι «βλέπουμε». Δεν μπορεί να είναι στοίχημα. Δεν μπορεί να εξαρτάται από τις διαθέσεις των αγορών. Και οι εισφορές μιας ολόκληρης ζωής δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως φθηνό επενδυτικό καύσιμο για τις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Η Κοινωνική Ασφάλιση είναι δικαίωμα. Και η απάντηση στην ανεπάρκεια της δημόσιας σύνταξης δεν μπορεί να είναι περισσότερη αγορά. Είναι ισχυρότερη δημόσια Κοινωνική Ασφάλιση, αξιοπρεπείς μισθοί, αξιοπρεπείς συντάξεις και πραγματική κοινωνική προστασία.

Η 27η Αυγούστου 2026, λοιπόν, δεν ήταν απλώς άλλη μία ημέρα κοινοβουλευτικής νομοθέτησης. Ήταν μία ακόμη ημέρα κατά την οποία η κυβέρνηση της ΝΔ, με το νόμο -πλέον- για την επαγγελματική ασφάλιση, έβαλε ένα ακόμη λιθαράκι στο μοντέλο που θέλει: 

Λιγότερη συλλογική ευθύνη, περισσότερη ατομική ευθύνη· λιγότερη κοινωνική εγγύηση, περισσότερη αγορά· λιγότερη σύνταξη ως δικαίωμα, περισσότερη σύνταξη ως επενδυτικό προϊόν. Και αυτό ακριβώς πρέπει να αποκαλυφθεί πίσω από το περιτύλιγμα των «περισσότερων επιλογών». 

Κοινωνική Ασφάλιση και Δημόσια Παιδεία δεν είναι εμπορεύματα

«Οι συνταξιούχοι εκπαιδευτικοί γνωρίζουμε καλά τη Νίκη Κεραμέως», είχε σημειώσει σε πρόσφατη δήλωσή του ο πρόεδρος της ΠΕΣΕΚ, Γρηγόρης Καλομοίρης, σχολιάζοντας το νομοσχέδιο Κεραμέως για την επαγγελματική ασφάλιση.

«Ως υπουργός Παιδείας υπηρέτησε με συνέπεια την πολιτική της αγοράς, προωθώντας την κατηγοριοποίηση των σχολείων, την αξιολόγηση ως μηχανισμό πειθάρχησης και την υποβάθμιση του δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης. Σήμερα, ως υπουργός Εργασίας, υπηρετεί την ίδια στρατηγική: από την εμπορευματοποίηση της Παιδείας, που υπήρετησε πιστά, τώρα περνά στην εμπορευματοποίηση της Κοινωνικής Ασφάλισης και των συντάξεών μας», συμπλήρωνε..

«Η Κοινωνική Ασφάλιση», είχε επισημάνει συνεχίζοντας, «δεν είναι εμπόρευμα. Δεν είναι χρηματοοικονομικό προϊόν ούτε πεδίο επιχειρηματικής κερδοφορίας. Είναι κοινωνική κατάκτηση που οικοδομήθηκε με δεκαετίες αγώνων και με τις εισφορές, τον ιδρώτα και το αίμα εκατομμυρίων εργαζομένων. Για όλους όσοι υπερασπιζόμστε το δημόσιο χαρακτήρα της Κοινωνικής Ασφάλισης, η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι η ενίσχυση του πρώτου πυλώνα, της δημόσιας ασφάλισης, και όχι η περαιτέρω ιδιωτικοποίησή της». 

Για αυτό, κατέληγε, «και η απάντηση των συνταξιούχων και των εργαζομένων δεν μπορεί παρά να είναι μία: ενωτικός αγώνας για την υπέρασπιση όχι μόνο της Κοινωνικής Ασφάλισης αλλά και όλων  των δημόσιων κοινωνικών αγαθών απέναντι στην πολιτική που τα μετατρέπει σε πεδίο κερδοφορίας για το κεφάλαιο και τους πολεμοκάπηλους».

Στο πλαίσιο αυτό, καλεί «τους συναδέλφους και τις συναδέλφισσες να δώσουν δυναμικό “παρών  στην πανσυνταξιουχική συγκέντρωση, ώρα 6μμ., στον πεζόδρομο της πλατείας Αγίας Σοφίας, στη Θεσσαλονίκη, και στην πορεία που θα ακολουθήσει για να ενωθούμε με τους εργαζομένους δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, που θα διαδηλώνουν στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ, για να απαιτήσουμε όλοι μαζί»:

Άμεση επαναφορά της 13ης–14ης σύνταξης/μισθού. Δεν είναι «Δώρα». Είναι δεδουλευμένα. Γενναίες αυξήσεις στους μισθούς και στις συντάξεις. Άμεση καταβολή των αναδρομικών του 11μήνου σε όλους, χωρίς αποκλεισμούς. Να συμπεριληφθούν όλοι οι δικαιούχοι συντάξεων χηρείας στην πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση. Κατάργηση όλων των αντιασφαλιστικών και αντισυνταξιουχικών νόμων Κουτρουμάνη - Λοβέρδου, Κατρούγκαλου, Βρούτση και όλων όσοι μετέτρεψαν τις συντάξεις μας σε φιλοδωρήματα και έδωσαν βορά την ασφάλιση στους ιδιώτες. Επίσης, κατάργηση του ΦΠΑ στα είδη πλατειάς λαϊκής κατανάλωσης και του ειδικού φόρου κατανάλωσης στην ενέργεια. Υποστήριξη με πόρους και μόνιμο προσωπικό της Δημόσιας Υγείας, της Παιδείας, της Πρόνοιας, της Κοινωνικής Ασφάλισης και όλων των Κοινωνικών Αγαθών (εδώ περισσότερα για τη συγκέντρωση στη Θεσσαλονίκη).

Αθήνα, 29-08-26

*γραφείο Τύπου ΠΕΣΕΚ
🔗Εδώ για να κατεβάσετε το άρθρο σε μορφή pdf.
🔴Grosso Pliatsikofication.19: Τα παίρνουν χοντρά τα funds στην υγεία και στην ασφάλιση, και η κυβέρνηση μας πουλά φύκια για μεταξωτές κορδέλες!
🔴Grosso Pliatsikofication.17: Μητσοτάκης και Κεραμέως επιταχύνουν την ιδιωτικοποίηση της Κοινωνικής Ασφάλισης και των Συντάξεων με το νέο ν/σ για τα επαγγελματικά ταμεία
🔴Grosso Pliatsikofication.16: Οι νόμοι Ρέππα (Ν.3029/2002) και Πετραλιά (Ν.3655/2008) σταθμοί στην πορεία της αποδόμησης της Κοινωνικής Ασφάλισης
🔴Grosso Pliatsikofication.14: Οι νόμοι Κουτρουμάνη-Λοβέρδου, οι «μεταρρυθμίσεις» και οι «κουμπαράδες» που έβαλαν στον ντορβά τους συνταξιούχους
🔴Grosso Pliatsikofication.13: Η έκθεση Πισσαρίδη ως στρατηγικό σχέδιο αναδιάρθρωσης υπέρ του κεφαλαίου και επιστροφή της «λογικής» Γιαννίτση