🔗Τα Νέα των Συνταξιούχων

Ποιοι περιμένουν επανυπολογισμό, γιατί καθυστερούν οι διαδικασίες και πώς προκύπτουν τα αναδρομικά των 82 μηνών. Στο επίκεντρο οι ελλείψεις προσωπικού, τα λάθη στα ασφαλιστικά στοιχεία και τα προβλήματα μηχανογράφησης. Αναλυτικότερα:

Χιλιάδες συνταξιούχοι εξακολουθούν να περιμένουν την ολοκλήρωση του επανυπολογισμού της σύνταξής τους, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η καθυστέρηση μεταφράζεται σε σημαντικά ποσά που παραμένουν σε εκκρεμότητα. Συνολικά 37.003 κύριες συντάξεις εμφανίζονται στη λίστα των εκκρεμών επανυπολογισμών του ΕΦΚΑ, με τις αυξήσεις και τα αναδρομικά να μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να φτάσουν σε αρκετές χιλιάδες ευρώ και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και κοντά στις 20.000 ευρώ.

Η διαδικασία αφορά κυρίως συνταξιούχους με 30 και πλέον έτη ασφάλισης, για τους οποίους πρέπει να εφαρμοστούν τα αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης που προβλέπει ο νόμος 4670/2020.

Η καθυστέρηση, ωστόσο, δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Οι εκκρεμότητες συνδέονται με την ανάγκη ελέγχου και διόρθωσης παλαιών συνταξιοδοτικών αποφάσεων, τα προβλήματα στην ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού χρόνου, τις ελλείψεις ή ασυμφωνίες στα στοιχεία των ασφαλισμένων, αλλά και τη διοικητική επιβάρυνση των υπηρεσιών του ΕΦΚΑ.

37.003 συντάξεις περιμένουν επανυπολογισμό

Στη λίστα των εκκρεμών υποθέσεων περιλαμβάνονται 37.003 κύριες συντάξεις από σχεδόν όλα τα μεγάλα ασφαλιστικά Ταμεία που έχουν ενταχθεί στον ΕΦΚΑ.

Οι περισσότερες εκκρεμότητες εντοπίζονται σε πέντε βασικές κατηγορίες: ΟΑΕΕ – ΤΕΒΕ: 12.092 συντάξεις, ΙΚΑ: 11.256 συντάξεις, Δημόσιο: 8.723 συντάξεις, ΕΤΑΑ – ΤΣΑΥ: 1.420 συντάξεις, ΤΑΠΟΤΕ: 693 συντάξεις.

Οι συγκεκριμένες πέντε κατηγορίες συγκεντρώνουν σχεδόν το 92% των συνολικών εκκρεμοτήτων.

Η ιδιαιτερότητα των συντάξεων του Δημοσίου

Στην περίπτωση του Δημοσίου υπάρχει μία σημαντική ιδιαιτερότητα. Από τις 8.723 συντάξεις που εμφανίζονται ως μη επανυπολογισμένες, οι 8.171 αφορούν συντάξεις λόγω θανάτου σε τέκνα, στις οποίες έχει εφαρμοστεί η ειδική διάταξη για τη σύνταξη σε άγαμη θυγατέρα.

Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις εξαιρούνται από τη διαδικασία επανυπολογισμού και, επομένως, δεν αποτελούν όλες πραγματικές εκκρεμότητες που οδηγούν σε αναζήτηση αυξήσεων.

Γιατί καθυστερούν οι επανυπολογισμοί

Η μεγάλη διάρκεια της διαδικασίας αποτελεί ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δικαιούχοι.

Οι εκκρεμείς συντάξεις δεν μπορούν σε όλες τις περιπτώσεις να επανυπολογιστούν αυτόματα. Πριν ολοκληρωθεί ο υπολογισμός, απαιτείται έλεγχος των στοιχείων που χρησιμοποιήθηκαν στην αρχική απόφαση συνταξιοδότησης.

1. Ελλείψεις προσωπικού

Ο μεγάλος όγκος υποθέσεων που έχει συσσωρευτεί στον ΕΦΚΑ επιβαρύνει σημαντικά τις υπηρεσίες που πρέπει να ελέγξουν και να διορθώσουν τις παλαιές συνταξιοδοτικές αποφάσεις.

Η στελέχωση των υπηρεσιών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ταχύτητα διεκπεραίωσης. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των εκκρεμών φακέλων σε σχέση με το διαθέσιμο προσωπικό που μπορεί να πραγματοποιήσει τους απαιτούμενους ελέγχους, τόσο μεγαλύτερος είναι και ο χρόνος αναμονής.

Η συγκεκριμένη παράμετρος είναι ιδιαίτερα σημαντική στις περιπτώσεις που δεν μπορούν να ολοκληρωθούν αποκλειστικά αυτοματοποιημένα και απαιτείται παρέμβαση υπαλλήλου.

2. Λάθη στις αρχικές συνταξιοδοτικές αποφάσεις

Ένας ακόμη σημαντικός λόγος καθυστέρησης είναι ότι αρκετές από τις παλιές αποφάσεις δεν μπορούν να περάσουν απευθείας από το σύστημα σε νέο υπολογισμό.

Σε πολλές περιπτώσεις εντοπίζονται διαφορές στον χρόνο ασφάλισης, στις αποδοχές ή σε άλλα στοιχεία που επηρεάζουν το τελικό ποσό. Όταν διαπιστωθεί λάθος, πρέπει προηγουμένως να διορθωθεί και στη συνέχεια να γίνει ο νέος υπολογισμός.

3. Προβλήματα με τον ασφαλιστικό χρόνο

Ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα αποτελεί ο χρόνος ασφάλισης. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ημέρες ασφάλισης που εμφανίζονται στα ηλεκτρονικά αρχεία δεν αντιστοιχούν στο σύνολο του χρόνου που πραγματικά πραγματοποίησε ο ασφαλισμένος.

Το πρόβλημα συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη διαδικασία ψηφιοποίησης των ασφαλιστικών στοιχείων και την καταχώρισή τους στο σύστημα «ΑΤΛΑΣ».

Έτσι, μπορεί να υπάρχουν χρόνοι ασφάλισης που δεν έχουν εμφανιστεί ή δεν έχουν οριστικοποιηθεί, ενώ ο συνταξιούχος διαθέτει αποδεικτικά για επιπλέον ασφαλιστικό χρόνο. Η διαφορά αυτή μπορεί να επηρεάσει άμεσα το ποσό της σύνταξης.

4. Μηχανογραφικά προβλήματα και διασταυρώσεις στοιχείων

Η διαδικασία του επανυπολογισμού βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα πληροφοριακά συστήματα του ΕΦΚΑ. Όταν όμως τα δεδομένα είναι παλαιά, ελλιπή ή δεν έχουν περαστεί με ενιαίο τρόπο στα ηλεκτρονικά αρχεία, απαιτούνται πρόσθετοι έλεγχοι.

Αυτό σημαίνει ότι μία υπόθεση που θεωρητικά θα μπορούσε να ολοκληρωθεί ηλεκτρονικά μπορεί να χρειάζεται ανθρώπινη παρέμβαση, αναζήτηση στοιχείων και διόρθωση της αρχικής απόφασης.

5. Οι συνεχείς διορθώσεις δημιουργούν νέο κύκλο εργασίας

Το πρόβλημα δεν σταματά στον πρώτο επανυπολογισμό. Ο ΕΦΚΑ καλείται να επανελέγχει περιπτώσεις στις οποίες εντοπίζονται λάθη ή ελλείψεις, με αποτέλεσμα η διαδικασία να εξελίσσεται σε διαδοχικούς κύκλους διορθώσεων.

Γι’ αυτό και οι επανυπολογισμοί πραγματοποιούνται σε τακτική βάση μέσω του πληροφοριακού συστήματος, ώστε οι διορθώσεις να ενσωματώνονται σταδιακά.

Η καθυστέρηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο συνταξιούχος χάνει τα χρήματα που δικαιούται. Στις περιπτώσεις όπου από τον επανυπολογισμό προκύπτει θετική διαφορά, η νέα σύνταξη πρέπει να διαμορφωθεί με βάση τα αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης και να υπολογιστούν οι αντίστοιχες διαφορές για το προηγούμενο διάστημα.

Αυτό σημαίνει ότι όσο παραμένει ανοιχτή μία θετική εκκρεμότητα, αυξάνεται και το διάστημα για το οποίο μπορεί να προκύψουν αναδρομικά. Η αφετηρία των διαφορών βρίσκεται στον Οκτώβριο του 2019. Έως τον Αύγουστο του 2026 έχουν συμπληρωθεί 82 μήνες.

Ποιοι επηρεάζονται από τον επανυπολογισμό

Οι επανυπολογισμοί αφορούν συντάξεις για τις οποίες εφαρμόστηκαν αρχικά τα χαμηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου 4387/2016 και στη συνέχεια πρέπει να εφαρμοστούν τα αυξημένα ποσοστά του νόμου 4670/2020.

Το σημείο-κλειδί είναι τα 30 έτη ασφάλισης και άνω. Για όσους συνταξιοδοτήθηκαν από 13 Μαΐου 2016 έως 30 Σεπτεμβρίου 2019, ο επανυπολογισμός μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση, καθώς στις αρχικές αποφάσεις δεν είχαν εφαρμοστεί τα βελτιωμένα ποσοστά.

Από την 1η Οκτωβρίου 2019 και μετά, τα αυξημένα ποσοστά εφαρμόζονται στις νέες συνταξιοδοτικές αποφάσεις. Αυξήσεις που μπορούν να φτάσουν δεκάδες ευρώ τον μήνα Η διαφορά δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτάται από τα έτη ασφάλισης και τον συντάξιμο μισθό.

Ενδεικτικά:

31 έτη ασφάλισης – συντάξιμος μισθός 1.950 ευρώ: Η σύνταξη από 1.078 ευρώ μικτά αυξάνεται στα 1.090 ευρώ, με μηνιαίο όφελος περίπου 13 ευρώ και αναδρομικά περίπου 1.042 ευρώ.

33 έτη ασφάλισης – συντάξιμος μισθός 2.000 ευρώ: Η σύνταξη από 1.160 ευρώ φτάνει στα 1.199 ευρώ μικτά. Το κέρδος ανέρχεται σε περίπου 39 ευρώ τον μήνα, ενώ τα αναδρομικά υπολογίζονται σε περίπου 3.198 ευρώ.

35 έτη ασφάλισης – συντάξιμος μισθός 1.650 ευρώ: Η σύνταξη από 1.096 ευρώ αυξάνεται στα 1.163 ευρώ μικτά, με όφελος 67 ευρώ τον μήνα και αναδρομικά περίπου 5.494 ευρώ.

35 έτη ασφάλισης – συντάξιμος μισθός 2.115 ευρώ: Η σύνταξη από 1.279 ευρώ φτάνει στα 1.365 ευρώ μικτά. Η αύξηση ανέρχεται σε 86 ευρώ τον μήνα, ενώ τα αναδρομικά φτάνουν περίπου τα 7.052 ευρώ.

Γιατί τα αναδρομικά αυξάνονται σημαντικά

Το ιδιαίτερο στοιχείο του επανυπολογισμού είναι ότι δεν διορθώνεται μόνο η αρχική σύνταξη. Αφού διαμορφωθεί το νέο, υψηλότερο ποσό, οι ετήσιες αυξήσεις που έχουν δοθεί από το 2023 και μετά υπολογίζονται εκ νέου πάνω στη νέα βάση.

Έτσι δημιουργείται ένα διπλό όφελος: από τη μία η αύξηση που προκύπτει από τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης και από την άλλη η επίδραση των ετήσιων αυξήσεων πάνω στο υψηλότερο ποσό.

Για τον λόγο αυτόν, η τελική διαφορά μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την αρχική αύξηση που προκύπτει από τον επανυπολογισμό.

Η εκκαθάριση των 37.003 υποθέσεων αποτελεί ένα σημαντικό στοίχημα για τον ΕΦΚΑ. Η ταχύτητα με την οποία θα ολοκληρωθούν οι επανυπολογισμοί θα εξαρτηθεί όχι μόνο από την αυτοματοποίηση της διαδικασίας, αλλά και από την ικανότητα των υπηρεσιών να αντιμετωπίσουν τις περιπτώσεις που απαιτούν χειροκίνητο έλεγχο.

Η στελέχωση των υπηρεσιών, η ποιότητα των ψηφιοποιημένων ασφαλιστικών δεδομένων, η διόρθωση των παλαιών αποφάσεων και η λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων είναι παράγοντες που μπορούν να επιταχύνουν ή να επιβραδύνουν την εκκαθάριση.

Για τους συνταξιούχους, το αποτέλεσμα είναι ένα: όσοι δικαιούνται θετική διαφορά εξακολουθούν να περιμένουν τόσο την οριστικοποίηση της νέας σύνταξης όσο και την καταβολή των αναδρομικών.

Και όσο οι εκκρεμότητες παραμένουν ανοιχτές, παραμένει σε εκκρεμότητα και ένα σημαντικό ποσό που μπορεί να επιστραφεί στους δικαιούχους, με τα αναδρομικά να υπολογίζονται πλέον σε 82 μήνες από τον Οκτώβριο του 2019 έως τον Αύγουστο του 2026.

🔗Τα Νέα των Συνταξιούχων