14ΜΑΡ26 | Ο αγώνας των κατοίκων της Τήνου συνεχίζεται στα δικαστήρια της Σύρου

Φωτογραφία @ Παράρτημα Κυκλάδων της ΠΕΣΕΚ

Έξι χρόνια μετά τις μεγάλες διαμαρτυρίες ενάντια στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην Τήνο, ο αγώνας των κατοίκων συνεχίστηκε σήμερα Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026 στο Μονομελές Πλημμελειοδικείου Σύρου, όπου 70 Τηνιακοί, μαζί με τους αιρετούς εκπροσώπους τους, κατηγορούνται επειδή άσκησαν το δικαίωμά τους στην διαμαρτυρία, επειδή είπαν και λένε όχι στις ΑΠΕ, επειδή θέλησαν να έχουν λόγο για το μέλλον του νησιού τους. Η δίκη διεκόπη για το Σάββατο 14 Μαρτίου 2026 και ώρα 8πμ.

Με λίγα λόγια, η ταλαιπωρία - οικονομική εξόντωσή τους συνεχίζεται, με το δεδομένο ότι η παρουσία τους στο δικαστήριο της Σύρου κάθε άλλα παρά απλή υπόθεση είναι. Η ακτοπλοϊκή σύνδεση των δύο νησιών γίνεται με ένα μόνο δρομολόγιο την ημέρα, στις 3μμ. από Τήνο για Σύρο και στις 12μ. από Σύρο για Τήνο. Συνεπώς, εφόσον οι δίκες διεξάγονται από τις 9πμ.-3μμ., απαιτούνται δύο διανυκτερεύσεις και περίπου 48 ώρες εκτός Τήνου. Το οικονομικό κόστος κάθε τέτοιας μετακίνησης υπερβαίνει τα 200 ευρώ και έρχεται να προστεθεί στα δικαστικά έξοδα του κάθε κατηγορούμενου, ενώ πολλαπλασιάζεται αν υπολογιστεί πως για κάθε μία υπόθεση απαιτούνται μέχρι και έξι ταξίδια λόγω αναβολών και διακοπών των δικών.

Όσον αφορά στην υπόθεση, πάνω από 100 πολίτες έχουν βρεθεί κατηγορούμενοι, σε περισσότερες από δεκαπέντε σχετικές ποινικές υποθέσεις, αριθμοί ρεκόρ για ανάλογες περιπτώσεις διαμαρτυρίας. Η εκδίκαση αυτών των υποθέσεων εκτός έδρας δημιουργεί επιπρόσθετη ταλαιπωρία, η οποία αποκτά τιμωρητικές διαστάσεις.

Το Παράρτημα Κυκλάδων της ΠΕΣΕΚ είχε καλέσει σε συγκέντρωση συμπαράστασης στους κατοίκους της Τήνου, έξω το δικαστήριο, κάλεσμα στο οποίο ανταποκρίθηκαν σωματεία και συλλογικότητες της Σύρου, όπως ο ΣΕΠΕ, η ΕΛΜΕ, η ΕΜΔΥΔΑΣ, το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου και άλλα κ.λπ. Οι «κατηγορούμενοι» πολίτες της Τήνου, σημείωνε στο κάλεσμά του, «υφίστανται μια δεύτερη ταλαιπωρία και οικονομική αιμορραγία μετά την αναβολή της εκδίκασης της υπόθεσής τους που ήταν να πραγματοποιηθεί στις 12 Ιανουαρίου 2026. Δικάζονται, έπειτα από κατάθεση αγωγής SLAPP από εταιρεία αιολικών και αυτεπάγγελτες διώξεις από την αστυνομία, για τις ειρηνικές διαμαρτυρίες τους ενάντια στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών στις βουνοκορφές του νησιού τους». «Κατηγορούνται», συνέχιζε, «για βία κατά υπαλλήλων από κοινού και παράνομη βία από κοινού, παρότι οι κινητοποιήσεις τους ήταν ειρηνικές. Αυτό που εξέφρασαν ήταν η ανησυχία τους για την αλλοίωση του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου, όπως και η αποφασιστικότητά τους να διεκδικήσουν το δικαίωμα της συμμετοχής τους στη λήψη των αποφάσεων που αφορούν στο μέλλον του νησιού τους».

Η υπόθεση αυτή, όπως τόνιζε το Παράρτημα Κυκλάδων της ΠΕΣΕΚ, «δεν αφορά μόνο στην Τήνο. Αφορά στο δικαίωμα των πολιτών στη διαμαρτυρία ενάντια στην πολιτική που ευνοεί την επέλαση της, καταστροφικής για το περιβάλλον της χώρας μας, ενεργειακής φρενίτιδας: στεριές, θάλασσες και νησιά, βουνά και αγροτική γη, δάση, ποτάμια και λίμνες γίνονται βορά στην αδηφάγα ενεργειακή βιομηχανία. Αφορά στην ελευθερία της έκφρασης και στη δυνατότητα των τοπικών κοινωνιών να διεκδικούν περιβαλλοντική και κοινωνική δικαιοσύνη και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων που αφορούν στο μέλλον του τόπου τους. Αφορούν στην υπεράσπιση των κοινών αγαθών που αποστερούνται από την κοινωνική πλειοψηφία για να παραδοθούν στην αυτοκτονική για το μέλλον του πλανήτη εμπορευματοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος: του νερού, του δημόσιου αστικού χώρου, του βουνού, του δάσους...»

Φωτογραφία @ Παράρτημα Κυκλάδων της ΠΕΣΕΚ

Σύμφωνα με το commonality.gr, tο 80% περίπου των παραπάνω υποθέσεων προέκυψαν μετά από διαδικασία που κινήθηκε αυτεπάγγελτα από την ίδια την αστυνομία, ενώ μόνο το υπόλοιπο 20% αφορά σε μηνύσεις του εκπροσώπου της εταιρείας εγκατάστασης. Αυτός ο υπερβάλλοντας ζήλος των σωμάτων ασφαλείας να υπερασπιστούν την επένδυση και να αποθαρρύνουν τους διαμαρτυρόμενους είχε ήδη γίνει εμφανής από τις πρώτες κινητοποιήσεις. Ενδεικτικά, κατά τη διάρκεια της πανδημίας έφτασαν σε σημείο να επιδίδουν πρόστιμα για συμμετοχή σε πορείες, σε ανθρώπους που βρισκόταν στα σπίτια τους με σπασμένα πόδια και πατερίτσες.

Ακόμα όμως και στην εκδίκαση των μηνύσεων της εταιρείας, βασικοί μάρτυρες κατηγορίας είναι αστυνομικοί, οι καταθέσεις των οποίων κάποιες φορές ήταν τόσο υπερβολικές που αντιμετωπίστηκαν ως τέτοιες ακόμη και από τους δικαστές της.

Προκύπτει, όμως, ένα ακόμη πρόβλημα, σημαντικότερο του οικονομικού. Το κόστος αυτό σε συνδυασμό με τον χρόνο που πρέπει να διατεθεί, λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας για όποιον θελήσει να παραστεί ως μάρτυρας υπεράσπισης, αποδυναμώνοντας έτσι την υπερασπιστική γραμμή των κατηγορούμενων.

Στην Τήνο λειτουργούσε τοπικό Ειρηνοδικείο, το οποίο με τον ν. 5108/2025, καταργήθηκε και μετατράπηκε σε περιφερειακή έδρα του Πρωτοδικείου Σύρου. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του ίδιου νόμου, η περιφερειακή έδρα της Τήνου έχει την καθ’ ύλην αρμοδιότητα να δικάσει τις παραπάνω ποινικές υποθέσεις, όμως η εισαγγελία της Σύρου προσδιόρισε την εκδίκασή τους στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Σύρου.

Ακόμη κι έτσι όμως, ο ν. 5221/2025 και η Υπ. Απόφαση 262/2025 προβλέπουν την κατάθεση κατηγορούμενων και μαρτύρων με τηλεδιάσκεψη, ιδίως όταν αυτοί βρίσκονται μακριά από τον τόπο της δίκης. Ο σχετικός υλικοτεχνικός εξοπλισμός είναι ήδη εγκατεστημένος στην περιφερειακή έδρα της Τήνου.

Για τη χρήση των παραπάνω νόμιμων δικαιωμάτων των κατηγορούμενων έχουν γίνει ήδη προφορικά και γραπτά αιτήματα, παρά το γεγονός ότι θα μπορούσαν να υλοποιηθούν αυτεπάγγελτα. Επιπλέον, πρόσφατα πάρθηκε μία ομόφωνη απόφαση στο δημοτικό συμβούλιο Τήνου (ΑΔΑ: 99ΩΣΩΗ6-Α20) για τη σύνταξη εγγράφου διαμαρτυρίας και ανάλογου αιτήματος προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και προς το υπουργείο Δικαιοσύνης.

Μέχρι σήμερα, όλες οι προσπάθειες χτυπούν σε έναν τοίχο αδράνειας. Εντός της δικαστικής αίθουσας κάποιοι δικαστές και εισαγγελείς έχουν δείξει μια προφορική κατανόηση του προβλήματος, αλλά και πάλι επέμειναν στη διεξαγωγή των δικών αποκλειστικά στο Μονομελές της Σύρου. Έχουν επίσης αναφερθεί σε κάποιο έγγραφο του αστυνομικού τμήματος της Τήνου, το οποίο ζητά την εκδίκαση στη Σύρο, λόγω αδυναμίας «διαφύλαξης της τάξης» σε περίπτωση που οι δίκες γίνουν στην Τήνο. Για όσους βρεθήκαμε στις διαμαρτυρίες, όπου μετακινήθηκαν ολόκληρες διμοιρίες στην Τήνο για να «διαφυλάξουν την τάξη» της επένδυσης, η πρόφαση ακούγεται αστεία.

Παρόλα τα εμπόδια και την ταλαιπωρία, ο δικαστικός αγώνας των Τηνιακών συνεχίζει τη νικηφόρα πορεία του και στις δικαστικές αίθουσες. Τέσσερις πρωτόδικες αθωωτικές αποφάσεις, μία απαλλαγή λόγω παραγραφής και ακόμη δύο αθωώσεις σε δεύτερο βαθμό, μετά από έφεση που άσκησε ο εισαγγελέας, δείχνουν τον δρόμο της οριστικής αθώωσης όλων των κατηγορούμενων.