🔴Υπόμνημα ΠΕΣΕΚ προς Κεραμέως: Άρση της συνταξιοδοτικής αδικίας σε βάρος των τρίτεκνων/πολύτεκνων μητέρων υπαλλήλων του Δημοσίου

Την άρση μιας σοβαρής συνταξιοδοτικής αδικίας σε βάρος των τρίτεκνων και πολύτεκνων μητέρων υπαλλήλων του Δημοσίου, ζητά η Πανελλήνια Ένωση Συνταξιούχων Εκπαιδευτικών (ΠΕΣΕΚ), με υπόμνημά της προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και τη διοίκηση του e-ΕΦΚΑ. Συγκεκριμένα, το υπόμνημα, με ημερομηνία 29 Οκτωβρίου 2026, απευθύνεται στην υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, στην υφυπουργό Άννα Ευθυμίου, στον Γενικό Γραμματέα Κοινωνικών Ασφαλίσεων Κωνσταντίνο Τσαγκαρόπουλο, στον διοικητή του e-ΕΦΚΑ Αλέξανδρο Βαρβέρη και στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Φορέα, καθώς και στη Γενική Διεύθυνση Συντάξεων Δημόσιου Τομέα.

Η ΠΕΣΕΚ επανέρχεται σε ένα ζήτημα που αφορά παλαιές ασφαλισμένες, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993, οι οποίες συμπλήρωσαν 20 χρόνια συντάξιμης υπηρεσίας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010 και θεμελίωσαν δικαίωμα συνταξιοδότησης ως τρίτεκνες, χωρίς όριο ηλικίας. Η συγκεκριμένη διάταξη, που θεσπίστηκε ως ευνοϊκή ρύθμιση, έχει στην πράξη δημιουργήσει έναν παράδοξο και άδικο αποκλεισμό: οι γυναίκες που θεμελίωσαν το δικαίωμα αυτό και συνέχισαν να εργάζονται δεν μπορούν να επιλέξουν μια άλλη, ευνοϊκότερη συνταξιοδοτική διάταξη, ακόμη και όταν πληρούν τις προϋποθέσεις της.

Μεγαλύτερη σύνταξη μια μητέρα με δύο παιδιά από μια τρίτεκνη!

Η αδικία αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στο συγκριτικό παράδειγμα που περιλαμβάνει το υπόμνημα: Μια μητέρα δύο παιδιών, ίδιας ηλικίας με μια τρίτεκνη μητέρα, μπορεί να υπαχθεί στη διάταξη της μητέρας ανήλικου τέκνου το 2011. Έχει τη δυνατότητα να αναγνωρίσει τρία πλασματικά έτη για τα παιδιά της και τέσσερα έτη σπουδών, συνολικά επτά επιπλέον συντάξιμα έτη, φτάνοντας τα 25 χρόνια ασφάλισης. Αντίθετα, η τρίτεκνη μητέρα που έχει θεμελιώσει δικαίωμα με 20ετία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010 αποκλείεται από αυτή τη δυνατότητα. Ο πλασματικός χρόνος παιδιών μπορεί να αναγνωριστεί μόνο μέχρι τη συμπλήρωση της 20ετίας και δεν υπολογίζεται για την προσαύξηση της σύνταξης. Δεν μπορεί, επίσης, να αξιοποιήσει τον πλασματικό χρόνο σπουδών. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με το ενδεικτικό παράδειγμα της ΠΕΣΕΚ, είναι η μητέρα με τα δύο παιδιά να μπορεί να λάβει περίπου 200 ευρώ μεγαλύτερη μηνιαία σύνταξη από την τρίτεκνη μητέρα. 

5.309 ασφαλισμένες έχουν επηρεαστεί από τη συγκεκριμένη διάταξη

Το ζήτημα δεν αφορά μια μεμονωμένη περίπτωση. Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει η ΠΕΣΕΚ από την απάντηση του υπουργείου Εργασίας στην κοινοβουλευτική ερώτηση 3807/5.3.2025 των βουλευτών Αλέξανδρου Πάνα και Παύλου Χρηστίδη, συνολικά 5.309 ασφαλισμένες συνταξιοδοτήθηκαν με τη διάταξη της τριτεκνίας και 20ετία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, κατά το διάστημα από την 1η Ιανουαρίου 2011 έως τις 11 Μαρτίου 2025. Η Ένωση επισημαίνει ότι η εξαίρεση αυτών των ασφαλισμένων από τις νεότερες διατάξεις είχε ως σκοπό να προστατεύσει τις συνταξιοδοτικές τους προσδοκίες και όχι να τις οδηγήσει σε δυσμενέστερη θέση.  Όπως υπογραμμίζεται στο υπόμνημα, η θεμελίωση ενός συνταξιοδοτικού δικαιώματος αποτελεί δυνατότητα και όχι υποχρέωση άσκησής του. Μια ασφαλισμένη που δεν άσκησε το δικαίωμα άμεσης συνταξιοδότησης, αλλά συνέχισε να εργάζεται, πρέπει να μπορεί να επιλέξει άλλη συνταξιοδοτική διάταξη, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις της.

Νομική και κοινωνική τεκμηρίωση

Στο υπόμνημα γίνεται επίκληση της συνταγματικής αρχής της ισότητας, της προστασίας της πολύτεκνης οικογένειας και της αρχής της αναλογικότητας. Ειδικότερα, η ΠΕΣΕΚ τονίζει ότι δεν είναι δυνατόν μια μητέρα τριών ή περισσότερων παιδιών να έχει λιγότερες δυνατότητες αναγνώρισης πλασματικού χρόνου από μια μητέρα με ένα ή δύο παιδιά, χωρίς να υπάρχει αντικειμενικός λόγος που να δικαιολογεί αυτή τη διαφορετική μεταχείριση. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η αναγνώριση και εξαγορά του πλασματικού χρόνου σπουδών και παιδιών γίνεται με οικονομική επιβάρυνση των ίδιων των ασφαλισμένων. Επομένως, η δυνατότητα επιλογής της ευνοϊκότερης διάταξης δεν συνεπάγεται δημοσιονομική επιβάρυνση για τον e-ΕΦΚΑ. Η Ένωση υπενθυμίζει ότι είχε θέσει το ζήτημα και στην υφυπουργό Εργασίας Άννα Ευθυμίου, κατά τη  συνάντηση της 17ης Ιουλίου 2025. Τότε η υφυπουργός είχε απαντήσει ότι θα το μελετήσει. Σύμφωνα, επίσης, με όσα αναφέρονται στο υπόμνημα, η αρμόδια υπηρεσία αναγνώρισε προφορικά ότι το αίτημα είναι δίκαιο, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτείται αλλαγή της σχετικής νομοθεσίας.

Τα συγκεκριμένα αιτήματα της ΠΕΣΕΚ

Με το υπόμνημά της, η ΠΕΣΕΚ ζητά: να δοθεί στις ενδιαφερόμενες τρίτεκνες και πολύτεκνες μητέρες υπαλλήλους του Δημοσίου το δικαίωμα επιλογής της συνταξιοδοτικής διάταξης με την οποία θα συνταξιοδοτηθούν: είτε της τριτεκνίας με 20ετία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010 είτε της μητέρας ανήλικου τέκνου το 2011.  Επίσης, να τους παρέχεται η δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς του χρόνου σπουδών και του πλήρους πλασματικού χρόνου παιδιών, συνολικά έως επτά έτη, εφόσον επιλέξουν τη δεύτερη διάταξη και πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις και να προχωρήσει η αναγκαία τροποποίηση του άρθρου 6 του Ν. 3865/2010 και της παραγράφου 15 του άρθρου 11 του Π.Δ. 169/2007, όπως ισχύει μετά τον Ν. 4002/2011, ώστε να κατοχυρωθεί ρητά το δικαίωμα επιλογής. Η αποκατάσταση αυτής της αδικίας δεν είναι μια απλή τεχνική διευθέτηση ασφαλιστικών διατάξεων. Είναι ζήτημα ισότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης και έμπρακτης προστασίας της μητρότητας και της οικογένειας. Δεν μπορεί μια ευνοϊκή ρύθμιση, που θεσπίστηκε υποτίθεται για να προστατεύσει τις τρίτεκνες και πολύτεκνες μητέρες, να καταλήγει να περιορίζει τα δικαιώματά τους και να τις οδηγεί σε χαμηλότερες συντάξεις. Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και η διοίκηση του e-ΕΦΚΑ οφείλουν να δώσουν συγκεκριμένη λύση, χωρίς νέες καθυστερήσεις και παραπομπές από υπηρεσία σε υπηρεσία. Η μητρότητα και η πολυτεκνία δεν μπορεί να μετατρέπονται σε συνταξιοδοτική τιμωρία. Η άρση της αδικίας είναι υπόθεση ισότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης. 

Γιώργης Χρήστου

🔗Εδώ το υπόμνημα σε μορφή pdf.
🔗«ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΔΡΑ», Σελ. 3, 12, Αριθμός Φύλλου 3, Νοέμβρης 2026