🔴28η Οκτώβρη 1940: Το ΟΧΙ του λαού, μήνυμα αγώνα για τη λευτεριά, την ειρήνη και την κοινωνική δικαιοσύνη, μήνυμα ενάντια στο φασισμό, ναζισμό και ιμπεριαλισμό

Η 28η Οκτώβρη 1940 δεν είναι απλώς μια επέτειος του παρελθόντος. Είναι μια ζωντανή ιστορική παρακαταθήκη, ένα σύμβολο αντίστασης και αγώνα, που εξακολουθεί να φωτίζει τους δρόμους των σημερινών κοινωνικών και εργατικών αγώνων. Το πραγματικό νόημα της ημέρας βρίσκεται στη δύναμη του λαού να αντιστέκεται, να διεκδικεί και να αγωνίζεται για ένα μέλλον χωρίς πολέμους, φασισμό, εκμετάλλευση και καταπίεση.

Το ΟΧΙ της 28ης Οκτώβρη δεν ήταν υπόθεση ενός προσώπου ούτε μια αφηρημένη εθνική διακήρυξη. Ήταν η αφετηρία μιας μεγάλης λαϊκής εποποιίας, που γράφτηκε με τη συμμετοχή και τις θυσίες εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Ο ελληνικός λαός, οι στρατιώτες στο μέτωπο, οι γυναίκες που στήριξαν τον αγώνα, οι εργαζόμενοι και οι απλοί άνθρωποι του μόχθου βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της αντίστασης απέναντι στην ιταλική φασιστική επίθεση. Και όταν η ναζιστική Γερμανία εισέβαλε στην Ελλάδα, η αντίσταση συνεχίστηκε με νέες, ακόμα μεγαλύτερες θυσίες.

Η Κατοχή, η πείνα, οι εκτελέσεις, τα βασανιστήρια και η τρομοκρατία δε λύγισαν το λαό. Αντίθετα, μέσα από τις πιο σκληρές συνθήκες αναπτύχθηκε ένα μαζικό αντιστασιακό κίνημα, με κορυφαία έκφραση την Εθνική Αντίσταση. Εργάτες, αγρότες, νέοι, γυναίκες, εκπαιδευτικοί και άνθρωποι κάθε κοινωνικής προέλευσης πήραν μέρος στον αγώνα για την απελευθέρωση. Η ιστορία αυτή αποδεικνύει ότι οι λαοί δεν είναι καταδικασμένοι να υποτάσσονται στους ισχυρούς και ότι η συλλογική δράση μπορεί να ανατρέψει τους συσχετισμούς, ακόμα και όταν όλα μοιάζουν αδύνατα.

Η 28η Οκτώβρη ανήκει στο λαό που αντιστάθηκε, αγωνίστηκε και θυσιάστηκε. Δεν μπορεί να αποκόπτεται από την Εθνική Αντίσταση, τους αγώνες της εργατικής τάξης και τη διαχρονική πάλη για κοινωνική απελευθέρωση.

Σήμερα, 86 χρόνια μετά, το ιστορικό μήνυμα της 28ης Οκτώβρη του 1940 παραμένει επίκαιρο. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου οι πολεμικές συγκρούσεις, οι ανταγωνισμοί των ισχυρών, οι εξοπλισμοί και η απειλή γενικευμένων συρράξεων υπονομεύουν την ειρήνη και την ασφάλεια των λαών. Την ίδια ώρα, οι εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι βρίσκονται αντιμέτωποι με την ακρίβεια, τη συρρίκνωση του εισοδήματος, την εμπορευματοποίηση βασικών κοινωνικών αγαθών, όπως η δημόσια παιδεία, υγεία, πρόνοια και κοινωνική ασφάλιση.

Η τιμή στους αγωνιστές του 1940 και της Εθνικής Αντίστασης δεν μπορεί να περιορίζεται σε πανηγυρικούς λόγους, καταθέσεις στεφάνων και τυπικές επετειακές αναφορές. Η ουσιαστική τιμή στη θυσία τους βρίσκεται στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, στην αποκάλυψη των αιτιών που γεννούν τους πολέμους και το φασισμό, στην υπεράσπιση των δημοκρατικών και κοινωνικών δικαιωμάτων και στην έμπρακτη αλληλεγγύη ανάμεσα στους λαούς.

Κι επειδή η Ιστορία δεν είναι μια ουδέτερη αφήγηση περασμένων γεγονότων, αλλά πεδίο γνώσης, κοινωνικής συνείδησης και διαρκούς αναμέτρησης με τη λήθη και την παραχάραξη, η εκπαίδευση οφείλει να μεταδίδει στις νέες γενιές την αλήθεια για το φασισμό, το ναζισμό, τον πόλεμο και την Εθνική Αντίσταση. Να καλλιεργεί την κριτική σκέψη και να διαμορφώνει ανθρώπους που δεν αποδέχονται ως «φυσιολογική» την αδικία, την ανισότητα και την υποταγή. Να τους διδάσκει και να μην ξεχνούν ότι ο φασισμός δεν εμφανίζεται πάντα με την ίδια μορφή. Τρέφεται από τον εθνικισμό, το ρατσισμό, την ξενοφοβία, την περιφρόνηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και την προσπάθεια να στραφούν εργαζόμενοι, συνταξιούχοι και νέοι ο ένας απέναντι στον άλλον, στην προσπάθεια να διχαστεί ένας ολόκληρος λαός.

Γι’ αυτό η υπεράσπιση της ιστορικής μνήμης συνδέεται άμεσα με τον αγώνα ενάντια στις σύγχρονες φασιστικές και νεοναζιστικές αντιλήψεις, με την υπεράσπιση των δημοκρατικών ελευθεριών και με την κοινή πάλη των συνταξιούχων, εργαζομένων και νεολαίας, ανεξάρτητα από εθνικότητα, χρώμα, καταγωγή, σεξουαλικό προσανατολισμό ή θρησκεία, ενάντια στον καπιταλισμό και στην ανώτερη μορφή του, στον ιμπεριαλισμό.

Παράλληλα, το μήνυμα της 28ης Οκτώβρη είναι μήνυμα ειρήνης και διεθνιστικής αλληλεγγύης. Οι λαοί δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν μεταξύ τους. Οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι και η νεολαία δεν έχουν συμφέρον από τους πολέμους και τους ανταγωνισμούς που πληρώνονται με ανθρώπινες ζωές, προσφυγιά, φτώχεια και καταστροφή. Έχουν συμφέρον από τη φιλία, τη συνεργασία, την ειρηνική συνύπαρξη και την κοινή διεκδίκηση μιας ζωής με δικαιώματα, αξιοπρέπεια και κοινωνική δικαιοσύνη.

Την 28η Οκτώβρη 1940 τιμάμε και όλους όσοι αντιστάθηκαν στο φασισμό και στο ναζισμό: τους νεκρούς, τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και όλους όσοι κράτησαν ζωντανή την ελπίδα μέσα στις πιο σκοτεινές εποχές. Τιμάμε, όμως, και τους αγώνες του σήμερα: τον αγώνα για αξιοπρεπείς μισθούς και συντάξεις, για δημόσια και δωρεάν παιδεία, υγεία, πρόνοια και κοινωνική ασφάλιση, για τα δικαιώματα των συνταξιούχων, των εργαζομένων και της νεολαίας, για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση και αποκλεισμούς.

Το ΟΧΙ του 1940 δεν είναι μόνο μνήμη. Είναι ευθύνη και αγωνιστική παρακαταθήκη. Με αυτή την παρακαταθήκη, όλοι μας -εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, νεολαία, λαός- συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε μαζί για έναν κόσμο χωρίς φασισμό και πολέμους, χωρίς φτώχεια και εκμετάλλευση, για μια κοινωνία όπου οι ανάγκες των ανθρώπων θα βρίσκονται πάνω από τα κέρδη των λίγων. Γιατί η ιστορία των εργατικών και λαϊκών αγώνων δεν τελειώνει στις επετείους. Συνεχίζεται στους δρόμους, στους χώρους δουλειάς, στα σχολεία, στα σωματεία και σε κάθε συλλογική διεκδίκηση για έναν δικαιότερο κόσμο, για να σταματήσει η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

Γιώργης Χρήστου

🔗Γελοιογραφίες @ Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης, H Ελληνική Γελοιογραφία του έπους του 1940, afirimeno.com