🔴Δάσκαλοι στον τοίχο της Καισαριανής, Πρωτομαγιά του 1944
| Φωτογραφία @ υπουργείο Πολιτισμού |
🔴 Οι φωτογραφίες της ανάρτησης που απέκτησε το υπουργείο Πολιτισμού και το Ελληνικό Δημόσιο από το βέλγο Τιμ ντε Κραέν και φέρονται να τραβήχτηκαν από τον υπολοχαγό της Βέρμαχτ, Χέρμαν Χόιερ, δεν αποτυπώνουν μόνον την εκτέλεση των 200 αντιστασιακών, στην πλειονότητά τους μέλη και στελέχη του ΚΚΕ, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944.
🔴 Αποτελούν ντοκουμέντα ενός τραγικού γεγονότος και είναι ζωντανές μαρτυρίες του ανθρώπινου θάρρους και της αποφασιστικότητας.
🔴 Οι φωτογραφίες καταγράφουν τους 200 να βαδίζουν προς το εκτελεστικό απόσπασμα χαμογελαστοί και με το κεφάλι ψηλά, προτού τους δολοφονήσουν οι γερμανοί ναζί.
🔴 «Μπορούμε να δούμε το θάρρος τους», έγραψε χαρακτηριστικά ο βρετανικός «Guardian».
🔴 Μπορούμε να δούμε την αφοσίωσή τους στον αγώνα, το βάρος της ελευθερίας και της αντίστασης ενάντια στη ναζιστική κατοχή στους ώμους τους, προσθέτουμε εμείς.
| Φωτογραφία @ υπουργείο Πολιτισμού |
Από τον Παναγιώτη Δ. Σάμιο, δάσκαλο
Αντί προλόγου....
Η Πρωτομαγιά του 1944 δεν είναι απλώς άλλη μια μαύρη σελίδα στην ιστορία της Κατοχής. Είναι μια μέρα που η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η πίστη σε ιδανικά νίκησε την ωμή βία των κατακτητών, είναι μια πληγή ανοιχτή, μια μνήμη και μια κραυγή που ταξιδεύει στον χρόνο. Στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, διακόσιοι κομμουνιστές, πολιτικοί κρατούμενοι, κυνηγημένοι ήδη από τον Μεσοπόλεμο, φυλακισμένοι και εξόριστοι γιατί αμφισβήτησαν την κοινωνική και πολιτική τάξη της εποχής τους στάθηκαν όρθιοι, όμορφοι, χαμογελαστοί και υπερήφανοι μπροστά στα γερμανικά πολυβόλα. Δεν δικάστηκαν και δεν απολογήθηκαν ποτέ για κάποια πράξη που διέπραξαν. Οδηγήθηκαν στον θάνατο γιατί δεν αρνήθηκαν τις ιδέες τους. Τους εκτέλεσαν γιατί παρέμειναν πιστοί στα ιδανικά, τις ιδέες και τα όνειρά τους για έναν κόσμο πιο δίκαιο.
| Φωτογραφία @ υπουργείο Πολιτισμού |
Η εκτέλεση των 200 αποτελεί ένα από τα πιο κατάφωρα και χαρακτηριστικά εγκλήματα πολέμου της ναζιστικής θηριωδίας. Δεν επρόκειτο για «αντίποινα» με την έννοια της στρατιωτικής αναγκαιότητας, αλλά
για μια προσχεδιασμένη πράξη οργανωμένης, μαζικής τρομοκρατίας, μια συνειδητή επίδειξη δύναμης απέναντι σε έναν λαό που αντιστεκόταν. Οι ναζί δεν τιμωρούσαν· εκφόβιζαν. Δεν απέδιδαν δικαιοσύνη·επιχειρούσαν να συντρίψουν κάθε έννοια αντίστασης και αξιοπρέπειας. Οι κατακτητές επιδίωξαν να σπείρουν τον φόβο. Δεν τα κατάφεραν. Αντί για φόβο έσπειραν αγώνα, αντίσταση και μνήμη.
| Φωτογραφία @ υπουργείο Πολιτισμού |
Όμως η αλήθεια δεν μπορεί να μείνει μισή. Οι διακόσιοι της Καισαριανής δεν συνελήφθησαν από τους Γερμανούς. Παραδόθηκαν σε αυτούς. Το αστικό κράτος και το καθεστώς της Δικτατορίας του Μεταξά είχε ήδη επιτελέσει το έργο της καταστολής: είχε φακελώσει, συλλάβει, βασανίσει, φυλακίσει και εξορίσει αυτούς τους ανθρώπους ως εσωτερικούς εχθρούς. Με την είσοδο των Γερμανών και την αποχώρηση της Κυβέρνησης στη Μέση Ανατολή το καθεστώς της δικτατορίας δεν δίστασε να τους παραδώσει στους Γερμανούς και Ιταλούς κατακτητές. Οι δωσίλογες, κατοχικές ελληνικές αρχές, συνεχίζοντας αυτή τη γραμμή, συνέχισαν να τους κρατούν έγκλειστους και τελικά να τους παραδώσουν για εκτέλεση στους Γερμανούς.
Χωρίς αυτή τη διοικητική και πολιτική συνέχεια, χωρίς αυτή τη συνειδητή επιλογή συνεργασίας, η μαζική εκτέλεση δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με αυτόν τον τρόπο. Η Καισαριανή είναι, επομένως, όχι μόνο τόπος ναζιστικού εγκλήματος, αλλά και τόπος όπου αποκαλύπτονται οι ευθύνες των ελληνικών αρχών, της εγχώριας καταστολής και συνενοχής.
| Φωτογραφία @ υπουργείο Πολιτισμού |
Ανάμεσα στους εκτελεσμένους βρίσκονταν και δάσκαλοι. Άνθρωποι της γνώσης, της σκέψης, της παιδείας. Άνθρωποι που είχαν επιλέξει να υπηρετήσουν το φτωχό λαό μας, να καλλιεργήσουν την κριτική σκέψη, να μορφώσουν τις επόμενες γενιές. Άνθρωποι που αγωνίζονταν να μορφώνουν και να εμπνέουν, να ανοίγουν δρόμους αντί να τους κλείνουν. Δεν ήταν απλώς πολιτικοί αντίπαλοι ενός καθεστώτος ήταν φορείς ιδεών που θεωρήθηκαν επικίνδυνες. Αν κάτι καθιστά το έγκλημα ακόμη βαρύτερο, είναι το γεγονός ότι στράφηκε ενάντια σε ανθρώπους που δεν σιώπησαν και δεν λύγισαν ποτέ. Η εκτέλεσή τους δεν ήταν μόνο φυσική εξόντωση· η εκτέλεσή τους ήταν και μια απόπειρα να σιγήσει η ίδια η δυνατότητα των ανθρώπων να σκέφτονται, να αμφισβητούν, να ονειρεύονται και να διεκδικούν.
Η εργασία αυτή επιχειρεί να αναδείξει κυρίως αυτούς τους ανθρώπους: τους εκτελεσμένους δασκάλους της Καισαριανής. Όχι μόνο ως θύματα μιας εκτέλεσης, αλλά ως ενεργά υποκείμενα της ιστορίας — με ζωή, δράση, λόγο και επιλογές. Η εργασία αυτή δεν περιορίζεται στη μνήμη του θανάτου τους. Επιδιώκει να ανασύρει τη ζωή τους: τη δράση τους, τις αξίες τους, το αποτύπωμά τους μέσα στην κοινωνία. Γιατί η πραγματική ήττα δεν βρίσκεται στον θάνατο, αλλά στη λήθη. Και αυτοί οι άνθρωποι δεν ανήκουν στη λήθη.
| Φωτογραφία @ υπουργείο Πολιτισμού |
Ανήκουν στην ιστορία των αγώνων για ελευθερία, ισότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια. Η μνήμη τους δεν μπορεί να είναι ουδέτερη. Είναι θέση. Είναι κρίση. Είναι ευθύνη. Η Καισαριανή δεν είναι παρελθόν. Είναι ένα διαρκές ερώτημα:
Σε ποια πλευρά της ιστορίας επιλέγουμε να αγωνιζόμαστε;
🔗 Για τη συνέχεια σε μορφή pdf, πατήστε εδώ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ PDF
Δάσκαλοι στον τοίχο της Καισαριανής, Πρωτομαγιά του 1944 (σελ. 1)
Αντί προλόγου (σελ. 1)
Α. Ο δρόμος του Γολγοθά (σελ. 2)
1. Οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στον Μεσοπόλεμο που οδήγησαν στην ανάπτυξη του αντικομμουνισμού (σελ. 2)
2. Το νομοθετικό πλαίσιο του αντικομμουνισμού (σελ. 3)
α) Το «Ιδιώνυμο» (σελ. 3)
β) Η Μεταξική δικτατορία (σελ. 5)
3. Αποτελέσματα αντικομμουνιστικής εκστρατείας (σελ. 6)
4. Στρατόπεδο Συγκέντρωσης Κομμουνιστών Ακροναυπλίας (σελ. 8)
5. Η παράδοση των φυλακισμένων στους Κατακτητές (σελ. 10)
6. Από την Ακροναυπλία στο Χαϊδάρι (σελ. 14)
7. Από το Χαϊδάρι στον τοίχο της Καισαριανής (σελ. 17)
Β. Οι δάσκαλοι μάρτυρες (σελ. 20)
α) Δημήτρης Κοσμάς (σελ. 21)
β) Γιώργος Κρόκος (σελ. 24)
γ) Μύρων Παπαδόπουλος (σελ. 28)
δ) Πόλκος Ευάγγελος (σελ. 29)
ε) Τάσος Τσαλίκης (σελ. 30)
στ) Κώστας Τσίρκας (σελ. 32)
ζ) Παναγιώτης Τούρπας (σελ 34)
η) Κώστας Χυτήρης (σελ. 35)
θ) Πάνος Κοσμάς (σελ. 38)
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου